Uitgekiende samenwerking rond slimme bureaustoel

Stoel met gevoel

Een uniek product neerzetten. Vanuit die drijfveer ontwikkelden BMA Ergonomics, Salland Electronics en Timmerije de Axia® Smart Chair. Resultaat van deze oostelijke samenwerking: een kwalitatief goede bureaustoel die kan dienen als zitcoach voor de gebruiker en managementtool voor de facilitair manager.

 

Stoel met gevoel. H.Leskens en H.TuiningaBMA Ergonomics in Zwolle ontwikkelt en produceert ergonomisch verantwoorde kantoorstoelen. In 2010 brengt het toeval Matthé van Oord, ouddirecteur BMA Ergonomics, en Herman Tuininga, directeur van het eveneens Zwolse Salland Electronics, bij elkaar. Beiden hebben zitting in de beroepenveldcommissie van hogeschool Windesheim. Een student studeert af bij het DevLab, een onderzoeksinitiatief van twaalfhightech mkb’ers, op het ontwerp van een slimme stoel voor verpleeghuizen. Doel: monitoren of senioren niet te lang stil zitten in hun stoel. Die opdracht triggert de samenwerking tussen BMA Ergonomics, Windesheim en Salland Electronics. Later haakt ook de TU Delft aan. ‘De rolverdeling was vanaf het begin helder. BMA als marktpartij, wij als technisch dienstverlener, TU Delft voor de wetenschappelijke kennis en Windesheim voor de praktijktesten. Elke partij had een duidelijk belang en een duidelijke meerwaarde’, stelt Tuininga, wiens bedrijf Salland Electronics mee-investeerde in het project. Het succes is mede te danken aan het commitment van beide directeuren, aldus productmanager Harmen Leskens van BMA. ‘Er was vertrouwen dat dit project tot een win-winsituatie zou leiden.’

Trilsignaal

Het resultaat was de Axia Smart Chair. Deze slimme stoel is voorzien van een flexibellabel waarop de gebruiker kan zien hoe goed zijn of haar zithouding is: zes groene ledjes duidt op een optimale, zes rode ledjes op een verkeerde positie- met alle variaties ertussenin. De zitting van de stoel is voorzien van een tril- Special Oost-Nederland – februari 2015 motortje. Sensoren in de stoel kunnen zeven

houdingen herkennen en geven hier een zitcijfer aan. Als dit cijfer langere tijd onvoldoende is, krijgt de gebruiker een trilsignaaL ‘Zit je helemaal verkeerd, dan gebeurt dit na tien minuten; zit je een beetje verkeerd, dan duurt het twee keer zo lang’, vertelt Leskens. ‘Dat is natuurlijk onze frustratie: dat mensen verkeerd zitten op onze goede stoelen. Bovendien neemt het aantal bureaufuncties toe, mensen zitten gemiddeld vijf tot zes uur per dag.’ Naast de zithouding meet de stoel ook de hoek. ‘Veel mensen zetten hun stoel vast, waardoor hij hen niet bij elk type werk, c.q. in elke houding goed kan ondersteunen.’ De reacties op de feedback zijn doorgaans positief. ‘Mensen weten wel dat ze niet goed zitten, maar vergeten het vaak en zijn dan blij dat ze eraan herinnerd worden.’ Tijdens het ontwikkelingsproces doorliepen BMA Ergonornies en Salland Electranies steeds hetzelfde cirkeltje: welke functionaliteit wil je, wat verbruikt dat aan energie en hoe beïnvloedt dat de kostprijs? ‘Als de stoel door toevoeging van een bepaalde feature honderd euro duurder wordt, koopt niemand ‘m meer’, zegt Tuininga. ‘Om een stoel te kunnen verkopen, moet je aan bepaalde eisen voldoen en moet de stoel produceerbaar en betaalbaar zijn. Daarom gaat de batterij bijvoorbeeld zeven jaar mee, de gemiddelde levensduur van een bureaustoel.’ Ook Leskens benadrukt het belang van produceerbaarheid: ‘Een stoel moet voor ons gewoon een stoel blijven, niet te ingewikkeld en niet te gevoelig. Onze stoelen worden modulair gebouwd, op maat voor de klant. Harde eis was dan ook dat de technologie puur en alleen in het kussen mocht zitten.’

Embedded software

De slimme bureaustoel is het product van 2,5 jaar gebruikers- en technologisch onderzoek en allerlei veldtesten. ‘De stoel moet 24/7 functioneren en de technische levensduur is minimaal zeven jaar’, verklaart Tuininga. Na de marktintroductie vond nog wat finetuning van de software plaats. De Axia Smart Chair met embedded software kost 600-700 euro, 100 euro meer dan een standaard BMA-stoel, en wordt geleverd af fabriek. Het product is wereldwijd uniek volgens Tuininga en Leskens. In eerste instantie fungeerde de slimme stoel vooral als zitcoach voor de gebruiker. Daarna werd een apart programma ontwikkeld om data uit te lezen. ‘Een webbased portal, dat de ergonomische gegevens visueel weergeeft en opslaat. Daarmee is ook de bezettingsgraad op een afdeling in de tijd te volgen. En tot slot is te zien of de stoel goed functioneert. Een compleet dashboard voor de facilitair manager dus.’ Uitlezen van de data gebeurt via een draadloos interface, dat de gegevens doorstuurt naar het netwerk. ‘Dat past helemaal in het Internet of Things. Je weet exact hoeveel mensen er zitten en daar kun je vervolgens je klimaatbeheersing op instellen en je schoonmaakrooster op aanpassen. Efficiënter en energiezuiniger’, aldus Tuininga.

 

Axia Smart Chair LabelKunststof met de looks

Voor (het ontwikkelen van) kunststofcomponenten voor de stoelen van BMA Ergonomics is Timmerije uit Neede al jaren de vaste partner. Het bedrijf denkt continu mee over verdere innovatie van de Axia Smart Chair. ‘We hebben bijvoorbeeld een zwaar metalen deel – de beugel waarmee de rugleuning vastzit aan de zitting- vervangen door kunststof met behoud van de looks. Een gedurfde stap, omdat het een dikwandig onderdeel betreft. Dit betekende dat de wanddikte die normaal twee tot drie millimeter bedraagt, nu drie centimeter moest zijn’, vertelt accountmanager Rogier van de Meerendonk van Timmerije. De vinding heeft twee voordelen. ‘Een gewichtsreductie van vijftig procent en een kostenreductie van veertig procent, omdat het kunststofonderdeel gebruiksklaar uit de matrijs komt. Je hoeft dus niet zoals bij metaal allerlei bewerkingen uit te voeren. Het kan zo door naar BMA.’ Een tweede innovatie is de net-weave, een vierkant frame waartussen BMA een stof spant om de stoel een open look te geven. ‘Dat is het mooie van kennis delen: samen kom je tot een technisch goed en uniek concept, wat je bij de grote standaardleveranciers niet kunt krijgen.’

Geen afval

Harmen Leskens wijst tot slot op de duurzame en circulaire werkwijze. ‘We kopen veel Axia bureaustoelen stoelen terug uit de markt om ze een tweede leven te geven. Op deze manier gaat een kantoorstoel wel twintig jaar mee. Als de stoelen niet meer goed zijn, worden ze gedemonteerd en de onderdelen gaan terug naar de toeleveranciers. Ook Salland Electronics neemt de elektronica terug. We hebben hier dus eigenlijk geen afval.’ Ook hier draagt Timmerije zijn steentje bij. Van de Meerendonk ‘De kunststofdelen komen bij ons terug, waarna wij ze vermalen en hergebruiken.’ In alle opzichten is de Axia dus een uniek product. ‘Mensen waarderen een goede stoel en voor een facilitair manager is het natuurlijk een prettig idee dat medewerkers op goede stoelen zitten uit oogpunt van gezondheid en productiviteit’, betoogt Leskens. ‘De stoel mag dan slim zijn, voor de meeste mensen is het gewoon een fijne stoel om op te zitten.

Bron: Dit artikel is geschreven door Wilma Schreiber en hoort bij het nummer ‘Link Oost Nederland 2015’ van Link Magazine. Foto: (boven) Jeannette Klarenbeek (onder) BMA Ergonomics b.v.